Thành ngữ tiếng Trung: Một lòng một dạ

Trong chuyên mục Thành ngữ Tiếng Trung hôm nay, cùng Tiếng Trung Nguyên Khôi học và tìm hiểu câu chuyện về thành ngữ “toàn tâm toàn ý” hoặc “một lòng một dạ” – 专心致志 bạn nhé!

Thành ngữ – 【成语】：  专心致志

Phiên âm – 【拼音】：zhuān xīn zhì zhì

Giải thích: 专心: chuyên tâm, chuyên chú; 致: tập trung cao độ; 志: tham vọng, chí hướng, chí nguyện

Thành ngữ “专心致志” có nghĩa là dồn hết tâm trí vào đó, diễn tả sự chuyên tâm và tập trung cao độ vào một việc gì đó để đạt được mục tiêu. Nó được dùng làm vị ngữ, trạng từ trong câu, với hàm ý khen ngợi.

1. CÂU CHUYỆN THÀNH NGỮ

Mạnh Tử từng nói: “孟子说：“下棋，在技艺是比较容易的，可是如果不专心致志地学，也是学不好的。”

Câu nói này bắt nguồn từ câu chuyện:

Ngày xưa, có một người tên là Thu chơi cờ rất giỏi, thường được mọi người gọi là Dịch Thu .

Một lần, Dịch Thu thu nhận hai học trò và cho cả hai học trò học chung. Ông muốn họ nhanh chóng nắm bắt được những bí quyết nên dốc hết kỹ nghệ của bản thân để truyền dạy cho học trò. Tuy nhiên, có một học trò rất chăm chú nghe giảng, tập trung nghe Dịch Thu giảng giải và phân tích, không để ý đến những chuyện xung quanh. Người còn lại nhìn có vẻ cũng rất chăm chú nghe giảng nhưng thực tế lại không tập trung chút nào. Cậu ta cứ lúc thì nhìn ra cánh đồng và rừng cây bên ngoài cửa sổ, lúc thì lại lắng nghe tiếng chim nhạn bay. Khi phát hiện có vài con chim thiên nga bay đến, cậu ta liền nghĩ: “Nếu bây giờ có một cây cung và vài mũi tên, mình sẽ bắn hạ một con để ăn, vậy thì tốt biết mấy. Nhưng làm gì có cung với chả tên, mình đang trên lớp mà”. Cậu ta chỉ thở dài một cái tạm thời xua tan cái ý nghĩ đó. Một lúc sau, không thể tập trung được, cậu ta lại nhìn ra ngoài cửa sổ, nhìn thấy một con thiên nga bay qua, liền một lần nữa nhớ đến ý nghĩ bắn thiên nga để ăn. Đến cả khi Dịch Thu đã giảng xong bài cậu ta cũng không biết.

Lúc ấy Dịch Thu gọi hai cậu học trò lại chơi một ván cờ để kiểm tra xem họ học ra sao. Thoạt đầu, cậu học trò ban nãy không tập trung dựa vào những kiến thức trước kia vẫn có thể gắng gượng đối phó được, nhưng dần dần cũng lộ ra sự kém cỏi. Cậu học trò chuyên tâm học hành kia thì công hay thủ đều rất hợp lí, còn cậu học trò kia thì chỉ có thể “tướng đánh thì quân đỡ” chứ không thể công được một đòn nào/

Cuối cùng, Dịch Thu đã rất thật lòng nói với hai cậu học trò của mình :”Tuy chơi cờ chỉ là một thứ rất bình thường, không được xem là bản lĩnh gì to tát cả, nhưng nếu không toàn tâm toàn ý học hành thì cũng không thể học tốt được.”

Do đó, để có thể làm tốt một việc gì đó bạn cần dành tâm sức vào việc đó, toàn tâm toàn ý mà thực hiện. Có như vậy chắc chắn sẽ thành công.

Xem thêm: Drama “Kỳ hồn” – Bộ phim Trung Quốc cực đáng xem về đề tài cờ vây

2. CÁCH DÙNG

Thành ngữ toàn tâm toàn ý, một lòng một dạ thường được dùng làm vị ngữ, trạng từ trong câu, với hàm ý khen ngợi.

Tham khảo cách dùng qua 3 ví dụ dưới đây của Tiếng Trung Nguyên Khôi bạn nhé!

1. 他正专心致志地准备联考，你别打扰他。

/Tā zhèng zhuānxīnzhìzhì de zhǔnbèi lián kǎo, nǐ bié dǎrǎo tā./

Anh ấy đang toàn tâm toàn ý chuẩn bị cho kỳ thi đánh giá đầu vào, bạn dừng làm phiền anh ấy.

2. 只要专心致志，勤学苦练，何事不能学成？

/ Zhǐyào zhuānxīnzhìzhì, qínxué kǔ liàn, héshì bùnéng xué chéng? /

Chỉ cần bạn toàn tâm toàn ý, nỗ lực học tập thì có việc gì không thể học được chứ?

3. 有时候，他专心致志地工作起来，连饭也会忘了吃。

/ Yǒu shíhòu, tā zhuānxīnzhìzhì dì gōngzuò qǐlái, lián fàn yě huì wàngle chī. /

Có đôi lúc, anh ấy mải mê làm việc (một lòng một dạ) đến mức quên cả ăn.

3. THÀNH NGỮ LIÊN QUAN

Bên cạnh thành ngữ “một lòng một dạ” hoặc “toàn tâm toàn ý” – 专心致志, bạn cũng có thể tham khảo một số thành ngữ đồng nghĩa và trái nghĩa dưới đây:

Thành ngữ đồng nghĩa

一心一意 /yīxīnyīyì/ Một lòng một dạ, trước sau như một

全神貫注 /quánshénguànzhù/ Toàn tâm toàn ý

屏气凝神 /bǐngqì níngshén/ Tập trung quên cả thở

聚精会神 /jùjīnghuìshén/ Tập trung tinh thần

Thành ngữ trái nghĩa

三心二意 /sānxīn’èryì/ Ba dạ hai lòng, chân trong chân ngoài

心不在焉 /xīnbùzàiyān/ Tâm hồn treo ngược cành cây

心猿意马 /xīnyuányìmǎ/ Đứng núi này trông núi nọ

漫不经心 /mànbùjīngxīn/ Không thèm đếm xỉa

Với bài viết ngắn hôm nay, Tiếng Trung Nguyên Khôi thực sự hy vọng có thể giúp ích cho bạn trong hành trình học tiếng Trung Quốc của mình.

Nếu có bất cứ thắc mắc nào HOẶC CẦN TƯ VẤN VỀ KHOÁ HỌC hãy chọn CHAT NGAY để được đội ngũ chuyên gia của Trung tâm tư vấn và hỗ trợ bạn nhé!